Akụkọ

N'ihe osise a e sere na Nọvemba 28, 2021, ị ga-ahụ na ego Turkish Lira dị na akwụkwọ ego dollar US. REUTERS/Dado Ruvic/Illustration
Reuters, Istanbul, Nọvemba 30- Lira nke mba Turkey dara na dollar US na Tuzdee ruo 14, wee daa ala ọzọ megide euro. Mgbe Onyeisiala Tayyip Erdogan kwadoro mbelata ọmụrụ nwa dị egwu, n'agbanyeghị nkatọ zuru ebe niile na mmụba ego Swell.
Lira dara pasentị 8.6 megide dollar US, nke mere ka dollar US dịkwuo elu mgbe Fed kwuchara okwu siri ike, na-egosipụta ihe egwu dị na akụnụba Turkey na ọdịnihu ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Erdogan. Gụkwuo
Ruo ugbu a n'afọ a, ego ahụ adaala ihe dị ka pasentị iri anọ na ise (45%) na Nọvemba naanị, ọ daala site na pasentị iri abụọ na asatọ (28.3%). O mebiri ego na nchekwa nke ndị Turkey ngwa ngwa, mebie mmefu ego ezinụlọ, ma mee ka ha na-achọ ọgwụ ndị a na-ebubata. Gụkwuo
Mbelata ego a kwa ọnwa bụ nke kachasị ukwuu, ọ sonyekwara n'ọgba aghara nke nnukwu akụnụba ahịa na-apụta na 2018, 2001 na 1994.
N'oge ọdịda nke Tuzdee, Erdogan gbachitere ihe ọtụtụ ndị ọkachamara n'ihe gbasara akụnụba kpọrọ mbelata ego n'echeghị echiche maka nke ise n'ime ihe na-erughị izu abụọ.
N'ajụjụ ọnụ ya na TRT, Erdogan kwuru na ntụzịaka amụma ọhụrụ a "enweghị mgbanwe ọ bụla".
"Anyị ga-ahụ mbelata dị ukwuu na ọnụego ọmụrụ nwa, yabụ ọnụego mgbanwe ego ga-aka mma tupu ntuli aka," ka o kwuru.
Ndị ndu mba Turkey kemgbe afọ iri abụọ gara aga enweela mbelata na ntuli aka ọha na eze na ntuli aka n'etiti afọ 2023. Nnyocha echiche na-egosi na Erdogan ga-ezute onye mmegide onyeisiala kachasị.
N'okpuru nrụgide nke Erdogan, ụlọ akụ etiti ebelatala ọnụego ọmụrụ nwa site na isi ihe 400 ruo 15% kemgbe Septemba, ahịa na-atụkwa anya ibelata ọnụego ọmụrụ nwa ọzọ na Disemba. Ebe ọ bụ na ọnụego ọmụrụ nwa dị nso na 20%, ọnụego ọmụrụ nwa n'ezie dị oke ala.
N'ịzaghachi ha, ndị mmegide kpọrọ oku ka a gbanwee iwu ahụ ozugbo na ntuli aka mbụ. Nchegbu gbasara ntụkwasị obi nke ụlọ akụ etiti ahụ malitere ọzọ na Tuzdee mgbe a kọrọ na otu onye ọrụ dị elu apụọla.
Brian Jacobsen, onye ọkachamara n'ihe gbasara itinye ego maka ngwọta ọtụtụ ihe onwunwe na Allspring Global Investments, kwuru sị: "Nke a bụ nnwale dị ize ndụ nke Erdogan na-agbalị ime, ahịa na-agbalịkwa ịdọ ya aka ná ntị gbasara ihe ga-esi na ya pụta."
"Ka lira na-ebelata, ọnụ ahịa mbubata nwere ike ịrị elu, nke na-eme ka onu oriri sikwuo ike. Itinye ego na mba ofesi nwere ike ịtụ ụjọ, na-eme ka ọ sie ike ịkwado uto. A na-akwụ ụgwọ mgbanwe kredit dị elu n'ihe egwu ndabara," ka o kwukwara.
Dịka data sitere na IHS Markit si kwuo, mgbanwe ndabara kredit nke afọ ise nke Turkey (ọnụ ahịa nke insurance default defaults) rịrị elu site na isi ihe isii site na ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ isi ihe 510 nke Mọnde, ọkwa kachasị elu kemgbe Nọvemba 2020.
Mgbasa nke ego nchekwa US Treasury bonds (.JPMEGDTURR) gbasaa ruo isi ihe ndabere 564, nke kachasị ukwuu n'ime otu afọ. Ha karịrị isi ihe ndabere 100 karịa na mbido ọnwa a.
Dịka data gọọmentị wepụtara na Tuzdee si kwuo, akụ na ụba mba Turkey toro site na 7.4% kwa afọ na nkeji nke atọ, nke sitere na ọchịchọ ahịa, mmepụta na mbupụ. Gụkwuo
Erdogan na ndị ọrụ gọọmentị ndị ọzọ mesiri ike na ọ bụ ezie na ọnụ ahịa nwere ike ịdịgide ruo oge ụfọdụ, usoro mkpali ego kwesịrị ịkwalite mbupụ, kredit, ọrụ na uto akụ na ụba.
Ndị ọkachamara n'ihe gbasara akụnụba na-ekwu na mbelata ọnụahịa na mmụba ọnụ ahịa ngwa ngwa - nke a na-atụ anya na ọ ga-eru 30% n'afọ na-abịa, ọkachasị n'ihi mbelata ego - ga-emebi atụmatụ Erdogan. Ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ụlọ akụ etiti ndị ọzọ niile na-ebuli ọnụego ọmụrụ nwa ma ọ bụ na-akwado ime ya. gụkwuo
Erdogan kwuru sị: “Ụfọdụ ndị na-agbalị ime ka ha yie ndị na-adịghị ike, mana ihe ngosi akụ na ụba dị n'ọnọdụ dị mma.” “Ala anyị eruola ugbu a ebe ọ nwere ike imebi ọnyà a. Ọ dịghị ihe ga-eme ka ọ laghachi azụ.”
Reuters kọrọ na site n'ihota isi mmalite, Erdogan elegharala oku maka mgbanwe iwu anya n'izu ndị na-adịbeghị anya, ọbụna site n'ime gọọmentị ya. Gụkwuo
Otu onye isi ụlọ akụ etiti kwuru na Tuzdee na Doruk Kucuksarac, onye isi nchịkwa nke ngalaba ahịa ụlọ akụ ahụ, agbaala arụkwaghịm ma onye nnọchi anya ya Hakan Er nọchiri ya.
Otu onye ọrụ ụlọ akụ, onye rịọrọ ka a ghara ịkpọ ya aha, kwuru na ọpụpụ Kukuk Salak gosiri na ụlọ ọrụ ahụ "emebiela ma bibie" mgbe mgbanwe ndị isi buru ibu nke afọ a na mmetụta ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke ọtụtụ afọ na amụma gasịrị.
Erdogan chụpụrụ mmadụ atọ so na Kọmitii Amụma Ego n'ọnwa Ọktoba. A họpụtara Gọvanọ Sahap Kavcioglu n'ọkwa ahụ na Machị mgbe ọ chụpụrụ mmadụ atọ n'ime ndị bu ya ụzọ n'ihi ọdịiche amụma n'ime afọ 2-1/2 gara aga. Gụkwuo
A ga-ewepụta data onu oriri nke ọnwa Nọvemba na Fraịdee, nnyocha Reuters na-ebukwa amụma na onu oriri ga-arị elu ruo 20.7% maka afọ a, ọkwa kachasị elu n'ime afọ atọ. gụkwuo
Ụlọ ọrụ na-ahụ maka ọkwa kredit Moody's kwuru, sị: "Ndọrọ ndọrọ ọchịchị nwere ike ịnọgide na-emetụta amụma ego, ọ bụghịkwa naanị ibelata onu oriri nke ukwuu, mee ka ego ahụ sie ike, ma weghachite obi ike ndị na-etinye ego."
Denye aha na akwụkwọ akụkọ anyị kwa ụbọchị iji nweta akụkọ Reuters kachasị ọhụrụ ezitere na igbe mbata gị.
Reuters, ngalaba akụkọ na mgbasa ozi nke Thomson Reuters, bụ ụlọ ọrụ mgbasa ozi kachasị ukwuu n'ụwa, na-eru ọtụtụ ijeri mmadụ gburugburu ụwa kwa ụbọchị. Reuters na-enye ndị ahịa akụkọ azụmaahịa, ego, obodo na mba ụwa ozugbo site na ọdụ kọmputa, ụlọ ọrụ mgbasa ozi ụwa, ihe omume ụlọ ọrụ na ozugbo.
Dabere na ọdịnaya a ma ama, ọkachamara n'idezi ndị ọkaiwu, na teknụzụ na-akọwapụta ụlọ ọrụ iji wulite arụmụka kachasị ike.
Ngwọta kachasị zuru oke iji jikwaa mkpa ụtụ isi na nrubeisi niile dị mgbagwoju anya ma na-agbasa.
Nweta data ego na-enweghị atụ, akụkọ, na ọdịnaya site na ahụmịhe usoro ọrụ ahaziri nke ọma na desktọpụ, weebụ, na ngwaọrụ mkpanaka.
Chọgharịa njikọta na-enweghị atụ nke data ahịa oge na akụkọ ihe mere eme na nghọta sitere n'aka akụrụngwa na ndị ọkachamara zuru ụwa ọnụ.
Nyochaa ndị mmadụ na ụlọ ọrụ nwere nnukwu ihe ize ndụ n'ụwa niile iji nyere aka chọpụta ihe egwu zoro ezo na mmekọrịta azụmaahịa na mmekọrịta mmadụ na ibe ya.